İş ve Yönetim

ArşivEkim 2016

Konuk Yazar Sibel Karamaraş: Psikolojinin İş Hayatındaki Yeri

Peryön Kongre’de ayaküstü bir araya geldiğimiz Örgütsel Psikolog/Danışman Sibel Karamaraş ricamı kırmayarak örgütsel psikoloji alanındaki yazısını iş ve yönetim okurlarıyla paylaştı.

Keyifli okumalar..

sibel-karamaras1. Dünya Savaşı’nın olduğu tarihlerdeyiz. Walter Scott adlı bir psikolog, ordu personelinin seçimi için bir ölçek geliştiriyor ve sonrasında ABD ordusu için yaklaşık 3 milyon askerin niteliklerini değerlendiriyor. Ve böylelikle örgütsel ve endüstriyel psikoloji alanında ilk ve en önemli adım atılmış bulunuyor.

İkinci en önemli adım ise ünlü Hawthorne çalışması. 1920’li yıllar… bir grup psikolog bir elektrik şirketinin fabrikasına gidiyor ve aydınlatma seviyesi ile verimlilik arasındaki ilişkisini araştırmaya başlıyor. Fakat bir süre sonra görüyorlar ki kontrol grubunda da değişken deney grubunda da verimlilik artmış. Önce anlam veremiyorlar, ama sonra çalışanlara sorunca kendileriyle ilgilendikleri için her şekilde bu deneyden dolayı mutlu olduklarını öğreniyorlar. İşte Hawthorne etkisi de buradan çıkıyor; grup dinamiklerinde, birey olarak sayılmanın, değer vermenin ve iletişimin önemi ve etkisi.

Ve böyle böyle gelişiyor bu alan yıllar boyunca. Şimdi endüstriyel ve örgütsel psikoloji dediğinizde bir çok konuyla ilgili çalışma alanı görebilirsiniz. Mesela İK uygulamaları var; performans, işe alım, ücret sistemleri vs. Çalışan psikolojisi altında sayabileceğimiz çok sayıda kavramlar; stres, motivasyon, çalışan bağlılığı, duygular, grup dinamikleri… Liderlik ve yönetim de üzerinde araştırılan ve çalışılan alanlardan biri, eğitim ve gelişim de. Şirket kültürüne de odaklanan var, psikososyal risklere de.

Bu alanın uzmanları ise çok farklı şekillerde bu çalışmalarını yaparlar. Biraz kişinin tercihi, biraz da kurumun ihtiyacı şekillendirir yöntemi. Her ne olursa olsun ciddi bir istatistik bilgisi gerektirir, testler/anketler uygulanır, analiz yapılır, bireysel ve grup mülakatları, odak grup çalışmaları düzenlenir. Saha çalışmaları ve gözlem oldukça önemlidir.

Peki neden böyle bir alan var? Psikolojiyi aslında hayatımızın herhangi bir yerinden kopuk düşünemeyiz bir kere. Gelişim süreciyle ilgilenen gelişim psikolojisi, bireysel terapötik süreçlerle ilgilenen klinik psikoloji, beyinde neler oluyor diye sürekli araştıran bilişsel psikoloji, grup ve kültür dinamiklerine odaklanan sosyal psikoloji ve hatta adli vakalara kendini adayan adli psikoloji varken; günümüzün en az 8-9 saatini geçirdiğimiz iş hayatı ile ilgilenen özel bir alanın olmaması oldukça garip olurdu.

Günün sonunda çalışanların iyilik haline (employee well-being) odaklanıyor diyebiliriz endüstriyel ve örgütsel psikoloji için. Ama sadece bu demek yanlış olur. Çalışanın iyi olması demek, mutlu olması demek aynı zamanda, daha iyi performans demek, daha iyi iletişim demek şirket içerisinde, daha fazla verimlilik ve daha fazla başarı…

Zaten hayatta da her şey birbiriyle bağlantılı değil midir?

Şu an bu alanda yapılan çalışmalar ve uygulamalar (Türkiye için) oldukça sınırlı. Ama Ekim başında Boğaziçi Üniversitesi psikoloji 1. sınıf öğrencileriyle yapılan bir söyleşide hiç beklemediğim bir ilgi ve merak gördüm bu alanla ilgili. Benim dileğim yakın zaman içerisinde bu alanın Türkiye’de çalışanlar ve işverenler tarafından da daha fazla tanınması, bilinmesi ve değerinin bilinmesi.

Sevgilerimle.

Sibel Karamaraş

Örgütsel Psikolog/Danışman

Faydalı bulduysan paylaş;

Çetin Zamanları Yönetmek

20-21 Ekim Tarihlerinde gerçekleşen Peryön 16. Dünya Kongresinin önemli başlıklarından birisi Çetin Zamanları Yönetmek oldu. 2016 başlarken sıradan bir yıl olarak gözükse de yaşadığımız darbe girişimi, ekonomik sıkıntılar, OHAL, dünya genelindeki sorunlar hepimizi ağır bir şekilde etkiledi. Yaşamın normale dönebilmesi için işlerimizin yoluna girmesi önem taşıyor.

Şirketlerin bu zorlu savaşta neler yapması gerektiği üzerine Nelih Akay moderatörlüğünde, Ahmet Dördüncü (Akkök Holding CEO), Ahter Kutadgu (Doğan Holding Yöneticisi), Yetik Kadri Mert (STFA Holding CEO) önemli deneyim paylaşımlarında bulundular. Üst düzey yöneticilerin verdiği tavsiyeler ise şöyle:

Ahmet Dördüncü (Akkök Holding CEO): 2015’in çetin geçeceğini bildiğimiz için 2016’da işimize odaklanmayı planlıyorduk. Ancak daha büyük travmalar yaşadık. 15 Temmuz süreci aklımızın ucundan bile geçmezdi. Her ne kadar kredi notu düşürülse de ülkemize güvenimizi hiç kaybetmedik.

OHAL’in daha da uzatılması gündemde. Bu dönemde parayı daha dikkatli kullanmalı ve daha çok nakitte kalmak gerekli. Çetin zamanlarda minimum düzeyde risk alarak basiretli tüccarlara yakışan şekilde davranmak gerekir.

Yetik Kadri Mert (STFA Holding CEO): Expatlar bana bu kadar belirsizlikte nasıl bu kadar rahat davranabildiğimi sorduğunda bağışıklık kazandığımız söylüyorum. Artık değişik senaryolarla planlamaya daha çok vakit ayırmalı ve sağlıklı bir şekilde uymalıyız. Türkiye’nin çok büyük bir potansiyeli var. Krizler fırsatları da beraberinde getiriyor. Yapısal tedbirlerle çetin zamanlar daha iyi yönetilebilir. Zamanı geri alamadığımız için krizle fırsatı aynı anda düşünmeliyiz.

Kriz dönemlerinde nakitiniz varsa fırsata çevirebilirsiniz. Gelişmiş ülkeler çetin zamanlarda yapısal değişikliklerle mücadele ediyor. Bu dönemde eğitimleri daha da arttırmalıyız.

Ahter Kutadgu (Doğan Holding Yöneticisi): İnsanlar içten profesyonellikle içinde bulunduğu zamanı 4/4’lük yaşamak zorundadır. Hem iş hem sosyal hayatta başarılı olan insanlar “gerçek” başarıyı elde edebilirler. Yöneticiler belirli bir plana saplanma eğilimindeler. Benim planım en iyi plandır demek hayatı zorlaştırıyor. İş hayatında planlarımızın esiri olmamalı ve saplantı haline getirmemeliyiz. Yaşadığımız sorunları çözmek için kendimize kronometre hedefi koymalıyız. İnanıyorum ki bir saat içinde çözülemeyecek bir problem yoktur. Ruhi olarak önem verdiğimiz şeyler bizim değerlerimizdir. Akıl-vicdan-emek donanım değerlerine önem vermeliyiz. Doğru kararı doğru zamanda verebilenler ortak değerlere sahip olan kişilerdir en doğruyu ya da en iyiyi bilenler değil. Değerlerle yüklü şirketler çetin zamanlarla daha iyi mücadele edecektir. Değişim doğanın gereği var ancak gelişmek daha önemli.

CEO’ların çetin zamanlar adına verdiği öneriler bu şekilde. İlave etmek istediğiniz konuları sizlerde yorum bölümünde paylaşabilirsiniz.

Faydalı bulduysan paylaş;

2017 Ücret Artış Anketi Başladı

2016’nın son günlerine yaklaştığımız bu günlerde, “İnsan Kaynakları Bütçesi”nin oluşturulması önemli bir gündem maddesi olarak karşımıza çıktı.

Bütçe hazırlığı aşamasında İK Profesyonellerine yol gösterebilmesi ve şirketini diğer şirketlerle kıyaslayabilmesi için “2017 Ücret Artış Anketi” çalışması başlattık.

Sizlerden 5 dakikanızı ayırarak “ücretsiz ve sektöre katkı sağlamayı hedefleyen” bu çalışmaya destek olmanızı rica ederiz.

Anketin Sonuçları “12 Aralık 2016 Pazartesi Günü” isveyonetim.com dan ücretsiz olarak yayınlanacaktır.

Anket Linki: https://goo.gl/forms/jLpPWHA2q56fV9613

Bilgi üretimine sağladığınız katkı için şimdiden teşekkür ederim.

Metin Akkaya

İK Profesyoneli & Blogger

Faydalı bulduysan paylaş;